• Samotność długodystansowca

The Loneliness of the Long Distance Runner | Reż. Tony Richardson |Wielka Brytania, 1962 | 104 min. | Dramat obyczajowy | Język: angielski | Napisy: polskie

Film powszechnie uznawany jest za dzieło klasyczne i element kanonu kina brytyjskiego. Zazwyczaj opisywany jest jako mistrzowsko przedstawiona historia buntu młodego mężczyzny przeciwko opresyjnym regułom panującym w poprawczaku, do którego trafia i konformizmowi spotkanych tam ludzi. Jednak na słynny film w reżyserii Tony’ego Richardsona warto spojrzeć nieco szerzej i „czytać go” politycznie. „Samotność…” okaże się wówczas opowieścią o kształtowaniu się świadomości klasowej 18-letniego Colina. Główny bohater doświadcza na własnej skórze działania wszystkich kluczowych mechanizmów kapitalizmu: aparatu policyjno-penitencjarnego, dyskryminacji klasowej, przemocy systemu edukacji, czy wyzysku pracy więźniów. Biegi długodystansowe nie są dla niego tylko sposobem na oderwanie się od przytłaczającej rzeczywistości zakładu poprawczego, jak można przeczytać w niektórych omówieniach filmu. Są przede wszystkim metaforą walki przeciwko represyjnym stosunkom społecznym.

 

  • O, Dreamland

O, Dreamland | Reż. Lindsay Anderson | Wielka Brytania, 1953 | 12 min. | Dokumentalny, Krótkometrażowy | Język: –

Krótka etiuda dokumentalna w reżyserii Lindsay’a Andersona z 1953 roku, początkowo odłożona „do szuflady” przez samego twórcę, stała się po pewnym czasie jedną z jego artystycznych wizytówek. Film jest wyraźnie inspirowany stylem Jeana Vigo, francuskiego reżysera i anarchisty, którego filmy pokazywali_łyśmy podczas pierwszej edycji AFF. Dokumentuje odwiedzane przez tłumy wesołe miasteczko w angielskim Margate. Sceny beztroskiej rozrywki posłużyły Andersonowi, jednemu z czołowych przedstawicieli nurtu brytyjskiego dokumentu nazywanego „Free Cinema”, do sformułowania ukrytego komentarza na temat dynamicznie rozwijającego się w latach 50. dzięki importowi amerykańskiej kultury popularnej, społeczeństwa konsumpcyjnego.

 

  • Codziennie z wyjątkiem Świąt

Everyday Except Christmas | Reż. Lindsay Anderson | Wielka Brytania, 1957
| 38 min. | Dokumentalny, Krótkometrażowy | Język: Angielski | Napisy: Polskie

 

Kolejny dokument Lindsay’a Andersona opowiada o życiu osób pracujących i odwiedzających targowisko w londyńskim Covent Garden, gdzie sprzedaje się warzywa, owoce oraz kwiaty. Anderson skoncentrował się na codziennej rutynie, zwykłych, pozornie nieinteresujących dla widzów czynnościach. „Codziennie z wyjątkiem Świąt” jest jednak ważnym hołdem złożonym ludziom pracy, bez zaangażowania których społeczeństwa masowe nie mogłoby zaspokajać swoich podstawowych potrzeb. Ten pozornie neutralny politycznie film jest w istocie ważnym przykładem społecznie zaangażowanego dokumentu, który za pomocą prostych środków zwraca uwagę na pracownice i pracowników stojących w cieniu, niedostrzeganych zza zasłony kapitalistycznego spektaklu.

 

  • Projekt A

Projekt A | Reż. Marcel Seehuber, Moritz Springer | Niemcy, Hiszpania, Grecja, Szwajcaria, 2015 | 84 min. | Język: niemiecki, hiszpański, angielski, francuski, grecki, | Dokumentalny | Napisy: polskie

 

Kryzysy finansowe i masowe ruchy uchodźców, nierówności społeczne i katastrofy ekologiczne, wojny i terroryzm – niczym pociąg pośpieszny, nasza cywilizacja zmierza ku krawędzi. Przy kierownicy są władze, które pozornie nie potrafią rozwiązać ludzkich problemów. Ale czy to właśnie nie władze są częścią problemu? Projekt A to film, który walczy ze stereotypami o anarchizmie oraz pokazuje, że inny świat jest możliwy. Obserwujemy anarchistyczną dzielnicę Exarchia w Atenach, antynuklearne protesty w Niemczech, największy anarchosyndykalistyczny związek w Hiszpanii, katalońską kooperatywę czy kolektywnie organizowany Kartoffelkombinat w Monachium. Aktywiści wprowadzają swoje wizje w rzeczywistość, niezależnie od struktury państwa, na równych prawach, z myślą, aby stworzyć społeczeństwo oparte na solidarności. Projekt A przedstawia alternatywną perspektywę na świat i ukazuje anarchistyczne idee wspólnego życia i zachowania, świat, w którym nikt nie powinien rządzić informacjami, zasobami, ziemią, ani innymi ludźmi.

 

  • Pierwszy dzień października

El primer dia d’octubre | Prod. Agencia UO | Katalonia, 2017 | 37 min. | Reportaż | Język: kataloński, hiszpański, angielski | Napisy: polskie

 

Pierwszego października 2017 roku na Katalonii skupiła się uwaga mediów całego świata. Hiszpański rząd użył wówczas przeciwko głosującym w referendum niepodległościowym mieszkańcom i mieszkankom Katalonii ogromnej przemocy policyjnej. Ten głośny film przypomina brutalność państwa hiszpańskiego, rządzonego przez politycznych spadkobierców reżimu generała Franco, jednak przede wszystkim pokazuje wielką solidarność zwykłych ludzi. Kataloński ruch niepodległościowy to nie tłum nacjonalistycznych fanatyków, jak usiłuje przedstawiać go prawicowy rząd Mariano Rajoya, lecz wielka i dojrzała politycznie oddolna mobilizacja, w której partie polityczne i oficjalne instytucje to tylko stosunkowo mały pierwiastek. Film ukazuje determinację społeczeństwa pragnącego budować lepszą demokrację, a niepodległość nie jest dla niego zlepkiem narodowych mitów i kontroli państwowej, lecz pewną nową jakością polityczną.

 

  • Miłość i anarchia

Film d’amore e d’anarchia, ovvero ‚stamattina alle 10 in via dei Fiori nella nota casa di tolleranza…’| Reż. Lina Wertmüller | Włochy, 1973 | 124 min. |
Dramat, Komedia, Romans| Język: włoski | Napisy: polskie

Faszystowskie oddziały szturmowe, tzw. Czarne Koszule, sieją na ulicach włoskich miast terror. Anarchista Tunin (Giancarlo Giannini, nagrodzony w Cannes Złotą Palmą) mówi: dość! Postanawia przeprowadzić zamach na Mussoliniego, w czym wspiera go pracownica seksualna o wolnościowych poglądach, Salomè (Mariangela Melato). Oboje mają też osobiste powody, by zabić faszystowskiego dyktatora. Sytuacja komplikuje się, gdy Tunin zakochuje się w innej pracownicy seksualnej, Tripolinie (Lina Polito)…

Oryginalny tytuł filmu (Miłość i anarchia, albo: “dziś o 10 rano w znanym domu publicznym przy ulicy dei Fiori…”) odnosi się do anonimowego artykułu w faszystowskiej gazecie, tuszującego zbrodnie faszystów. Ze względu na długość, w międzynarodowej dystrybucji uległ on jednak skróceniu, podobnie jak tytuły innych filmów włoskiej reżyserki.

Lina Wertmüller to jedna z najważniejszych postaci europejskiego kina lat 70., a także sympatyczka anarchizmu, feminizmu i radykalnej lewicy. Współpracowała m.in. z Federico Fellinim, ale wypracowała swój własny styl – połączone kina społecznego gatunkowego i artystycznego. Była pierwszą reżyserką nominowaną do Oscara (za głośny obraz “Pasqualino Settebellezze” z 1975). Każdy z jej filmów był prezentowany na największych europejskich festiwalach i wywoływał burzliwe spory polityczne. Muzykę do filmu skomponował jeden z najwybitniejszych kompozytorów filmowych, Nino Rota.

 

  • Anarchista z przypadku

Accidental Anarchist | reż. John Archer, Clara Glynn | Wielka Brytania, 2017 |
84 min.| Dokumentalny, Biograficzny, Historyczny |
Język: angielski | Napisy: polskie

Carne Ross był rządowym człowiekiem sukcesu: zawodowym dyplomatą, który wierzył w Zachodnią Demokrację. Jednak pracując wewnątrz tego systemu, ujrzał jego porażki, oszustwa i ukryte zamiary. Na własnej skórze przekonał się, jak deprawuje władza. Po wojnie w Iraku stracił wszelkie złudzenia; porzucił pracę i rozpoczął poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, które zadaje sobie dziś tak wiele osób: czy nie ma innej, lepszej drogi? Film jest zapisem jego podróży po świecie w poszukiwaniu rozwiązania. Carne znalazł odpowiedź: anarchizm — ideę, która proponuje alternatywę wobec zbrodni kapitalizmu i fałszu demokracji, świat, w którym ludzie mają kontrolę nad własnym życiem.

Od aktywistów Okupuj Wall Street przez hiszpański kolektyw anarchistyczny, po nestora ruchu, Noama Chomsky’ego — Carne spotyka tych, którzy teorię przekuwają w praktykę. Ta podróż zaprowadzi go do jednego z najniebezpieczniejszych dziś miejsc na Ziemi: Syrii. To właśnie tam, zaledwie osiem kilometrów od frontu walki z tzw. Państwem Islamskim, niczym Feniks z popiołów odradza się niezwykły projekt anarchistycznego społeczeństwa.

“Anarchista z przypadku” to przejmująca opowieść o przemianie człowieka władzy w anarchistę.

 

  • Zostaw Ją!

Zostaw Ją ! Reportaż z 3 Blokady Harwestera w Puszczy Białowieskiej |
Polska, 2017 |28 min. |Język: polski |Napisy: angielskie

O świcie w nadleśnictwie Hajnówka, w okolicy wsi Czerlonka, rozpoczęła się trzecia w ciągu dwóch tygodni blokada ciężkiego sprzętu do masowego wycinania drzewa. Kilkunastu aktywistów i aktywistek Greenpeace i Dzikiej Polski zablokowało maszyny przed rozpoczęciem pracy w lesie. Rozwiesili transparenty z apelem o zaprzestanie wycinki Puszczy Białowieskiej i objęcie jej całej ochroną parku narodowego. Zablokowane maszyny w ciągu ostatnich dni prowadziły wycinki w strefach ochronnych UNESCO, w których priorytetem powinna być ochrona naturalnych procesów. Tymczasem prowadzone prace leśne służyły między innymi usuwaniu martwych świerków, które według Komisji Europejskiej i ekspertów UNESCO powinny pozostać w Puszczy dla zapewnienia ciągłości procesów naturalnych.

 

  • Strajk kobiet trwa

Reż. Maria Malinowska | Polska, 2017 | Reportaż |
52 min. | Język: polski | Napisy: angielskie

 

Film przedstawia historię pracownic poznańskich żłobków publicznych, które w 2011 roku rozpoczęły trwającą do dziś walkę przeciwko prywatyzacji instytucji, a także o poprawę warunków pracy i wyższe płace.

Kwestie pracownicze stały się jednak punktem wyjścia do szerszych działań na rzecz uznania wartości i godnego opłacania pracy w sfeminizowanych sektorach oraz o korzystniejszy podział środków z budżetu miasta. Poznanianki łączą walkę o kwestie socjalne – warunki pracy i poziom płac – z walką o prawa kobiet: powszechny dostęp do antykoncepcji oraz bezpiecznej i legalnej aborcji, bezpłatnej opieki nad dziećmi oraz społeczne poszanowanie wartości pracy domowej.

  • Ponad wszystko

Above All Else | Reż. John Fiege | USA 2014 | 96 min. | Dokumentalny |
Język: angielski |
Napisy: Polskie

Antybohaterem pełnometrażowego dokumentu Johna Friege jest niesławny rurociąg Keystone XL. Poznajemy go z perspektywy Davaida Daniela, emerytowanego kaskadera i artysty linowego. To na jego posesji społeczność lokalna wsparta przez działaczy i działaczki organizuje w koronach drzew akt oporu. Był to sprzeciw wyrażony nie tylko wobec bezpośredniego zagrożenia ale przede wszystkim szkodliwym interesom wielkich korporacji oraz degradacji środowiska naturalnego i postępującym zmianom klimatu.

Film ma swoje pełne dramaturgii zakończenie. Niestety kwestia projektu rurociągu Keystone XL wciąż pozostaje nierozwiązaną.

 

  • Złoty Świt: sprawa osobista

Golden Dawn: A Personal Affair | Reż. Angélique Kourounis | Grecja, Francja, 2016 | 90 min. | Dokumentalny | Język: grecki | Napisy: polskie

 

“Mój partner życiowy jest Żydem. Jeden mój syn jest gejem, drugi — anarchistą. Ja jestem lewicową feministką i córką imigrantów. Jeśli do władzy dojdzie Złoty Świt, będzie jeden problem: do którego wagonu nas wsadzą”.

Kryzys finansowy, chwiejność polityki, relacje rodzinne: oto centralne tematy filmu dokumentalnego będącego próbą ukazania, co kryje się w umysłach greckich neonazistów pozujących na ofiary systemu.

Złoty Świt nigdy nie ukrywał swojej przynależności ideologicznej. I choć dotąd nie cieszył się dużym poparciem w wyborach, dziś szereg czynników – w tym niewzruszona wiara w wielkość Grecji głoszona i w Kościele, i w mediach, oraz obecny stan systemu politycznego – sprawił, że organizacja znajduje żyzny grunt dla działalności.

Reżyserka Angélique Kourounis przygląda się tym działaniom poprzez pryzmat osobistej misji, własnych trosk i obaw; działaczka poświęciła wiele lat i zrealizowała dwa filmy telewizyjne, kreśląc przed nami obraz Złotego Świtu: kiedyś faszystowskiego ruchu o trzydziestoletniej krwawej tradycji tajonej aktywności, a dzisiaj już partii, która zajmuje trzecie najważniejsze miejsce w greckim systemie.

 

  • Współwinni? Volkswagen i brazylijska dyktatura

Komplizen? – VW und die brasilianische Militärdiktatur | Reż. Stefanie Dodt, Thomas Anders | Niemcy, 2017 | 45 min. | Reportaż |
Język: niemiecki, portugalski | Napisy: polskie, portugalskie

W latach 1964-85 Brazylią rządziła wojskowa dyktatura wspierana przez Stany Zjednoczone. Polityka junty oparta była na brutalnych represjach wobec opozycji, nacjonalizmie i antykomunizmie. Szczególnie ostro tępiony był niezależny ruch pracowniczy uznawany za „komunistyczną agenturę”. To jeden z powodów, dla których w latach 70. wiele międzynarodowych korporacji przeniosło produkcję właśnie do Brazylii, licząc na to, że władza zagwarantuje im posłuszną i zdyscyplinowaną siłę roboczą. Stefanie Dodt i Thomas Anders stawiają pytania o współpracę niemieckiego koncernu Volkswagen z brazylijską dyktaturą i pokazują historie robotników, którzy padli ofiarami represji ze strony władz wojskowych.

  • Silne jak skała

Strike a rock | Reż. Aliki Saragas | RPA, 2017 | 87 min. | Dokumentalny |
Język:  Angielski | Napisy: Polskie

16 sierpnia 2012 r. południowoafrykańska policja ostrzelała demonstrację górników z kopalni platyny Lonmin Platinum Mine w Marikanie. 34 protestujących zginęło, 78 zostało rannych, a ponad 250 aresztowano. Film Aliki Sargas opowiada historię kobiecej organizacji Sikhala Sonke, założoną przez wdowy zamordowanych górników. Kobiety walczą o ukaranie decydentów odpowiedzialnych za masakrę, zadośćuczynienie oraz poprawę ogólnych warunków życia w Marikanie.

  • Nieposkromione. Historia Mujeres Libres

Indomables, una historia de Mujeres Libres | Reż. Juan Felipe | Hiszpania, 2011 |
62 min. | Dokumentalny | Język: Hiszpański | Napisy: Polskie

Film rekonstruuje historię Mujeres Libres (Wolnych Kobiet), poprzez wywiady z żyjącymi dziś członkiniami tej hiszpańskiej organizacji, historyczkami oraz aktywistkami ruchu związkowego. Wolne Kobiety działały w latach 1936-1939 i były anarchistyczną organizacją walczącą o wyzwolenie kobiet z potrójnego ucisku – doświadczanego w miejscu pracy, w rodzinie i w całym społeczeństwie. Szczyt ich aktywności przypada na lata hiszpańskiej wojny domowej, kiedy organizacja zrzeszała ponad 20 tys. członkiń. Kres jej aktywności położyło zwycięstwo faszyzmu i dyktatura generała Franco, jednak do dziś stanowią inspirację dla wielu grup i inicjatyw działających m.in. w radykalnych związkach zawodowych.

Reklamy